Logo Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Leerlingen onderzoeken de natuur op Duinvlietspad.

Frieda van Diepen-Oost,Voorzitter overlegorgaan Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Openingswoord bij de expositie “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem” in het ABC Architectuurcentrum te Haarlem op zaterdag 5 maart 2005.

Als bestuurders van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland, dat de zorg heeft voor het duingebied van Zuid-Kennemerland, zijn wij de buren van het Westelijk Tuinbouwgebied.

Als goede buren heb je zorg voor elkaars erf!

Is het Westelijk Tuinbouwgebied, wel de voortuin van Haarlem genoemd; het Nationaal Park Zuid-Kennemerland heeft als motto voor het tienjarig bestaan “de achterduin”

Een tuin is het verlengde van het woongenot van het huis, waar je kunt genieten, ontspannen, recreëren en soms ervan profiteren als moestuin. De tuin bepaalt mede de waarde van het huis. En zo heeft het Westelijk Tuinbouwgebied een grote meerwaarde voor de stad Haarlem.

Het gebied kent kansen en bedreigingen. De werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied zet zich in om de kansen te vergroten en de bedreigingen te weren.

Kansen liggen in de aard van het gebied: interessante natuurpotentie voor opvang en gebruik van schoon water uit de duinen, prachtig open landschap met mooie zichtlijnen op de stad en een interessante cultuurhistorie.

Oude Haarlemmers kenden de waarden van het gebied, vooral het schone water, waardoor er economische activiteiten ontstonden als bierbrouwerijen, blekerijen, voedselproductie en bollenteelt.

Thans is het nog een bufferzone tussen de bebouwing van de stad (Randweg) en de duinen.

De Ecologische Hoofdstructuur loopt hier langs!

Bedreigingen liggen in het redelijk onbebouwd zijn; als stadsrand heeft het de potentie voor diverse functies die de stad moet invullen zoals sportvelden, maneges, bedrijven die uit de stad geplaatst moeten worden enzovoort.

Om de kansen van het gebied te benutten en de bedreigingen te weren, moet voldaan zijn aan een aantal voorwaarden:

  • bewustwording bij de burgers en de politiek/overheid van de waarde van het gebied en daarmee de wil om die waarde in stand te houden,
  • mede dankzij de grote inspanning van de werkgroep wordt daaraan veel gedaan en deze tentoonstelling zal daar ook aan kunnen bijdragen.

Goede wil alleen is niet genoeg. Zekerheidstelling is nodig voor instandhouding en die kan verkregen worden door:

  • Bescherming door regelgeving Ecologische Hoofdstructuur,

  • Streekplan van de Provincie

  • Landschapsbeheerplan, waarmee een inventarisatie van de waarde is vastgelegd.

  • Bestemmingsplan van de gemeente Haarlem, op dit moment in voorbereiding.

Hoewel deze regelgeving grote zekerheid kan bieden, kunnen regels ook altijd weer veranderen (soms zijn wijzigingsbevoegdheden al ingebouwd).

Daarom zijn een goede inrichting en ontwikkeling van het gebied heel belangrijk.

Een goed uitvoerings- en inrichtingsplan dat vervolgens ook voortvarend wordt uitgevoerd is hiervoor een goed instrument..

Ook liggen er kansen in de nieuwe opvattingen van de ruimtelijke ordening en de aandacht voor het landelijk gebied.

De nota Ruimte van het rijk geeft meer mogelijkheden voor ontwikkelingen, maar wel ontwikkelingen met Kwaliteit! De Provincies en gemeenten krijgen meer bevoegdheden en voor dit gebied kan daarbij aansluiting worden gezocht.

In een gebiedsgerichte aanpak moet een inrichtingsplan worden opgezet, waarbij de kwaliteitselementen van het gebied worden meegenomen, zodanig dat de natuur, het landschap en cultuurhistorische waarden worden behouden en verder worden versterkt wanneer de inrichting daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Bij deze ontwikkelingen zullen alle belanghebbenden: bewoners, grondeigenaren en maatschappelijke organisaties van het begin af moeten worden betrokken.

Voor de werkgroep ligt hier een schone taak en deze tentoonstelling kan er hopelijk aan bijdragen om met dit werk ten behoeve van het Westelijk Tuinbouwgebied stimulerend bezig te blijven!